Polska energetyka znajduje się na kluczowym etapie transformacji, która w nadchodzących latach przyniesie znaczące zmiany i przełomy. Rok 2025 jest szczególnie istotny, gdyż to właśnie wtedy zaczniemy obserwować konkretne efekty tej transformacji. Jednym z kluczowych elementów tej zmiany będzie znaczący wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym kraju.
Transformacja energetyczna to nie tylko wyzwanie, ale także szansa na stworzenie nowoczesnego, efektywnego i przyjaznego środowisku systemu energetycznego. Zmiany te będą widoczne w różnych obszarach – od rozwoju farm wiatrowych, przez dynamiczny wzrost fotowoltaiki, po działania mające na celu podniesienie efektywności energetycznej i dekarbonizację całego sektora.
Jednym z kluczowych elementów tej transformacji będzie również rozwój nowoczesnych technologii magazynowania energii, które posłużą do stabilizacji systemu i zwiększenia elastyczności całego sektora energetycznego. Ważną rolę odegrają również instrumenty wsparcia rządowego, które umożliwią sprawną realizację tych zmian.
Nadchodzące lata będą zatem okresem dynamicznych przeobrażeń w polskiej energetyce. Choć transformacja ta niesie ze sobą wyzwania, to w ostatecznym rozrachunku przyniesie korzyści dla całego społeczeństwa – od zwiększenia udziału czystej energii, po poprawę efektywności i konkurencyjności całego sektora energetycznego.
Farmy wiatrowe
Odnawialne źródła energii, w tym energia wiatrowa, stanowią kluczowy element transformacji energetycznej w Polsce. Zgodnie z prognozami, do 2040 roku aż 8% obszaru polskiego Bałtyku zostanie zajęte przez morskie farmy wiatrowe, zapewniając ponad 40% obecnego zużycia energii. Inwestycje w ten sektor mają również potencjał stworzenia ponad 63 000 nowych miejsc pracy, co jest szczególnie istotne dla regionów przechodzących transformację energetyczną.
Jednak rozwój energetyki wiatrowej napotyka na pewne wyzwania, takie jak niewystarczające dostawy sprzętu, ograniczona przepustowość sieci elektrycznej oraz trudności w uzyskiwaniu odpowiednich pozwoleń. W porównaniu z dynamicznie rozwijającą się fotowoltaiką, energetyka wiatrowa rozwija się nieco wolniej, ale nadal odgrywa kluczową rolę w osiągnięciu zerowej emisji netto do 2050 roku.
Ważnym elementem transformacji sektora energetycznego jest również zapewnienie sprawiedliwej i zrównoważonej zmiany dla pracowników, szczególnie w branży rybackiej. Wsparcie finansowe z Unii Europejskiej, takie jak Just Transition Mechanism, umożliwi przekwalifikowanie i zatrudnienie rybaków w nowych sektorach, w tym w offshore’owej energetyce wiatrowej. Współpraca między sektorami i tworzenie nowych perspektyw zawodowych będzie kluczem do osiągnięcia sprawiedliwej transformacji energetycznej w Polsce.
Fotowoltaika
Energia słoneczna odgrywa kluczową rolę w transformacji energetycznej Polski. Rozwój sektora fotowoltaicznego staje się coraz ważniejszy, a przyszłoroczne wydarzenie Future Energy Week Poland 2025 będzie okazją do omówienia kluczowych wyzwań i możliwości stojących przed tą branżą.
Analiza danych wskazuje, że projekty energii słonecznej, takie jak Wellington (200 MW) i Wellington North (425 MW) w Australii, czy Enipeas (560 MW) w Grecji, mogą dostarczać energię dla setek tysięcy gospodarstw domowych. Równocześnie sektor fotowoltaiczny generuje znaczną liczbę miejsc pracy – w okresie szczytowym budowy wspomnianych projektów pracowało łącznie 1200 osób.
Polska również robi postępy w dziedzinie energii słonecznej. Firma Lightsource bp zrealizowała w Grecji portfolio projektów fotowoltaicznych i magazynowych o mocy ponad 1 GW, a w 2024 roku otworzyła pierwszą farmę PV w Polsce – Farmę Kotuń. Rząd planuje podjąć działania mające na celu zwiększenie przejrzystości w warunkach przyłączenia do sieci i rekompensatę w przypadku redysponowania nierynkowej energii.
Prognozy wskazują, że Polska może osiągnąć moc zainstalowanej fotowoltaiki na poziomie 25-35 GW do 2027 roku, co plasowałoby ją w czołówce europejskich państw korzystających z energia słonecznej. Transformacja energetyczna staje się więc realną perspektywą dla polskiego sektora energetycznego.
Efektywność energetyczna
Transformacja energetyczna w Polsce to nie tylko zmiana w kierunku większego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, ale także istotne zwiększenie efektywności energetycznej. Firmy działające w różnych sektorach są zachęcane do wdrażania rozwiązań, które pozwolą im ograniczyć zużycie energii i stać się bardziej ekologicznymi.
Inwestycje w oszczędność energii to nie tylko troska o środowisko, ale także realna szansa na obniżenie kosztów prowadzenia działalności. Dzięki zaawansowanym technologiom i nowoczesnym rozwiązaniom, przedsiębiorstwa mogą znacznie zmniejszyć swoje zużycie energii, stając się bardziej konkurencyjnymi na rynku. Transformacja energetyczna przynosi więc wymierne korzyści zarówno dla firm, jak i dla całego zrównoważonego rozwoju gospodarki.
Eksperci zgodnie podkreślają, że kluczową rolę w tym procesie odegrają audyty energetyczne, które pomogą zidentyfikować obszary o największym potencjale oszczędności. Wymiana przestarzałego sprzętu na nowoczesne, energooszczędne urządzenia, a także inwestycje w odnawialne źródła energii, to tylko niektóre z wielu możliwości poprawy efektywności energetycznej. Działania te pozwolą nie tylko na obniżenie kosztów, ale także na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i tym samym przyczynienie się do osiągnięcia ambitnych celów transformacji energetycznej w Polsce.
Dekarbonizacja
Transformacja energetyczna w Polsce to kluczowy element w dążeniu do redukcji emisji CO2 i osiągnięcia neutralności klimatycznej. Grupa PGE, jeden z największych graczy na rynku, aktywnie bierze udział w tym procesie, inwestując m.in. w nowy blok gazowy o mocy 880 MW w Rybniku, który ma zostać oddany do użytku na przełomie 2026 i 2027 roku. Prezes PGE, Dariusz Marzec, podkreśla, że spółka odpowiedzialnie podchodzi do kwestii społecznych związanych z procesem dekarbonizacji – dwa bloki Elektrowni Rybnik będą wykorzystywane do końca czerwca 2026 r., a dwa kolejne również w 2027 r.
Dekarbonizacja polskiej gospodarki, która w 75% opiera się na węglu, stanowi ogromne wyzwanie. Według scenariuszy rozwoju energetyki w Polsce do 2050 r., zapotrzebowanie na energię elektryczną niemal się podwoi, a już w 2030 r. Polska będzie potrzebowała dodatkowych niemal 30 terawatogodzin energii. Po 2030 r. przewiduje się, że większość mocy energetycznej będzie opierała się o odnawialne źródła energii, gdzie udział OZE w miksie energetycznym powinien wynieść blisko 70 proc.
Transformacja ta wymaga jednak ogromnych nakładów inwestycyjnych – według prognoz, wyniesie ona 2,5 bln euro do 2050 roku. Kluczowe będą również inwestycje w infrastrukturę sieciową, szacowane na 64 mld zł, aby dostosować ją do nowych, rozproszonych źródeł zielonej energii. Dzięki tym działaniom, Polska może stać się liderem w zakresie redukcji emisji CO2 i transformacji energetycznej, wspierając zrównoważony rozwój całego regionu.
Magazynowanie energii
Podczas nadchodzącej konferencji „Transformacja Energetyczna i Magazynowanie Energii” w 2025 roku, uczestnicy będą mieli okazję przyjrzeć się najnowszym rozwiązaniom w dziedzinie akumulatorów energii. Temat ten jest kluczowy dla zapewnienia stabilności sieci w obliczu rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii w polskiej transformacji energetycznej.
Efektywne magazynowanie energii to podstawa do pełnego wykorzystania potencjału źródeł odnawialnych, takich jak farmy wiatrowe czy elektrownie słoneczne. Dzięki zaawansowanym systemom przechowywania energii, możliwe będzie wyrównywanie wahań produkcji energii z OZE, zapewniając stałe dostawy prądu do sieci.
Rozwój technologii magazynowania energii to jedno z kluczowych wyzwań transformacji energetycznej w Polsce. Podczas konferencji uczestnicy będą mieli okazję zapoznać się z najnowszymi trendami i innowacjami w tej dynamicznie rozwijającej się dziedzinie, która odgrywa kluczową rolę w budowaniu stabilnego i zrównoważonego systemu energetycznego.
Wsparcie rządowe
Polska energetyka stoi przed kluczową transformacją, która znajduje silne wsparcie ze strony rządu. Jak podkreślił Wojciech Wrochna, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, podejście do tej zmiany jest bardzo odpowiedzialne. Robert Kropiwnicki, wiceminister aktywów państwowych, wskazał na przykład dobrej współpracy między producentem energii a operatorem Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) jako wzór prowadzenia polityki energetycznej państwa.
Rząd zapewnia również hojne dotacje na rzecz transformacji energetycznej. Fundusze Europejskie na lata 2021-2027 przeznaczają 72,2 miliarda euro z polityki spójności oraz 3,8 miliarda euro z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji – łącznie około 76 miliardów euro. Polska zobowiązała się przeznaczyć co najmniej 25% tego budżetu na działania mające zwalczać zmiany klimatyczne.
Te inwestycje nie tylko wpłyną na samą infrastrukturę, ale także na innowacyjność, środowisko i zdrowie społeczeństwa. Dofinansowanie obejmie rozwój transportu niskoemisyjnego, tworzenie stref czystego ruchu oraz działania świadomościowe mające poprawić jakość powietrza poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych. Rząd dąży do utrzymania tempa rozwoju odnawialnych źródeł energii i inteligentnych systemów energetycznych, aby skutecznie przeprowadzić transformację energetyczną polskiej gospodarki.
